Kısa cevap
Alım (call) varantı, dayanak varlığı kullanım fiyatından alma hakkı verir ve dayanak yükseldikçe değer kazanır. Satım (put) varantı, dayanağı kullanım fiyatından satma hakkı verir ve dayanak düştükçe değer kazanır. Borsa İstanbul'da ikisi de nakit uzlaşılıdır ve her ikisinde de kayıp, varanta ödenen tutarla sınırlıdır.
İşlemde kaç alım, kaç satım varantı var?
5 Ekim 2026'da yayımlanan Borsa İstanbul bültenine göre Varant Analiz'in desteklediği dört piyasa yapıcının işlemdeki 6.451 varantından 3.579 tanesi alım, 2.872 tanesi satım varantıdır. Bültende alım varantları ECW, satım varantları EPW enstrüman grubunda yer alır.
Rakamlar her iş günü akşamı yenilenir. Bir dayanağın alım ve satım varantlarını ayrı ayrı görmek için varant listesine bakabilirsiniz, örneğin THYAO varantları.
Yan yana karşılaştırma
| Alım (call) | Satım (put) | |
|---|---|---|
| Verdiği hak | Kullanım fiyatından alma | Kullanım fiyatından satma |
| Değer kazandığı yön | Dayanak yükselirken | Dayanak düşerken |
| Vade sonu değeri | (Uzlaşı - Kullanım) × Dönüşüm oranı | (Kullanım - Uzlaşı) × Dönüşüm oranı |
| Delta | 0 ile 1 arası, pozitif | 0 ile -1 arası, negatif |
| İçsel değerde | Dayanak kullanım fiyatının üstünde | Dayanak kullanım fiyatının altında |
Vade sonu değeri sıfırın altına düşmez; içsel değeri olmayan varant değersiz sona erer. Ayrıntısı: Varantın vadesi dolunca ne olur?
Kotasyon hangi yönde değişir?
Piyasa yapıcının alış kotasyonu alım varantında dayanak yükseldikçe, satım varantında dayanak düştükçe kuruş kuruş artar. Yani aynı dayanakta bir alım ve bir satım varantı için hedef fiyat tablosu ters yönde okunur: satım varantında kotasyonun bir kuruş artması için dayanağın belirli bir seviyenin altına inmesi gerekir.
Hangi seviyede değişeceğini hedef fiyat tablosu gösterir; eşiklerin nereden çıktığı kotasyon sayfasında anlatılıyor.
Sık sorulanlar
Alım varantı ile satım varantı arasındaki fark nedir?
Alım (call) varantı dayanağı kullanım fiyatından alma hakkı verir ve dayanak yükseldikçe değer kazanır. Satım (put) varantı satma hakkı verir ve dayanak düştükçe değer kazanır. Borsa İstanbul'da ikisi de vade sonunda nakit uzlaşıyla kapanır.
Satım varantında kayıp sınırlı mıdır?
Evet. Alım varantında olduğu gibi satım varantında da kayıp, varanta ödenen tutarla sınırlıdır.
Borsa İstanbul bülteninde alım ve satım varantı nasıl ayrılır?
Alım varantları ECW, satım varantları EPW enstrüman grubunda yer alır. Bülten adında tür C (call) ya da P (put) harfiyle belirtilir.
Alım da satım da, tablo tek ekranda
Varant sembolünü yazın; Varant Analiz piyasa yapıcı alış kotasyonunun hangi dayanak fiyatında değişeceğini kademe kademe çıkarır.