Varantın vadesi dolunca ne olur?

Kısa cevap

Borsa İstanbul'da işlem gören varantların tamamı Avrupa tipidir ve vade sonunda otomatik nakit uzlaşıyla kapanır. Yatırımcının bir talimat vermesi gerekmez, dayanak varlık el değiştirmez.

Varantın vade sonunda içsel değeri varsa, yani alım varantında uzlaşı fiyatı kullanım fiyatının üstünde, satım varantında altındaysa, aradaki fark dönüşüm oranıyla çarpılır ve nakit olarak hesaba geçer. İçsel değer yoksa varant değersiz sona erer.

Bu dönemde vadesi dolacak varantlar

5 Ekim 2026'da yayımlanan Borsa İstanbul bültenine göre İş Yatırım, İnfo Yatırım, Ak Yatırım ve GarantiBBVA Yatırım'ın işlemdeki varant sayısı 6.451.

• Önümüzdeki 30 gün içinde vadesi dolacak varant sayısı: 2.605
• En yakın vade tarihi: 14 Ekim 2026, o gün vadesi dolacak varant sayısı: 264

Rakamlar her iş günü akşamı bültenden yenilenir. Tek tek varantların vade tarihleri dayanağına göre varant listesinde yer alır.

Vade sonu değeri nasıl hesaplanır?

• Alım (call) varantı: (Uzlaşı fiyatı - Kullanım fiyatı) × Dönüşüm oranı
• Satım (put) varantı: (Kullanım fiyatı - Uzlaşı fiyatı) × Dönüşüm oranı

Sonuç sıfırın altındaysa ödeme yapılmaz, varant sıfır değerle sona erer.

Uzlaşı fiyatı dayanağa göre değişir

• Endeks varantları: Aynı vadeye sahip VİOP vadeli işlem sözleşmesinin uzlaşma değeri kullanılır.
• Ons altın varantları: Vade sonunda Bloomberg BFIX ekranında XAUUSD için Pay Piyasası sürekli işlem kapanış saatinde sabitlenen ortalama değer kullanılır.
• Döviz varantları: TCMB'nin saat 15:30'da yayımladığı gösterge kur kullanılır.
• Pay (hisse) varantları: Uzlaşı fiyatının nasıl belirleneceği ihraççının ihraç belgesinde yazılıdır.

Her varant için geçerli kesin kural, ihraççının ihraç belgesindeki koşullardır. Nakit ödeme vade sonunu izleyen günlerde hesaba geçer.

Son işlem günü vade tarihiyle aynı olmayabilir

Son işlem günü, varantın borsada alınıp satılabileceği son gündür ve dayanağa göre vade tarihinden farklı olabilir. Son işlem gününden sonra pozisyon kapatılamaz, varant uzlaşıya kalır.

Vadeye birkaç gün kala zaman değeri hızla erir ve piyasa yapıcının kotasyonu büyük ölçüde içsel değeri yansıtmaya başlar. Pozisyonu uzlaşıya bırakmak ile vadeden önce satmak arasındaki fark, satışta piyasa yapıcının alış kotasyonunun, uzlaşıda ise uzlaşı fiyatının geçerli olmasıdır.

Alış kotasyonunun hangi dayanak fiyatında değişeceğini hedef fiyat tablosu gösterir. Satış seviyesinin nasıl hesaplandığını ayrı bir sayfada anlattık.

Sık sorulanlar

Varantın vadesi dolunca ne olur?

Borsa İstanbul varantları Avrupa tipidir ve vade sonunda otomatik nakit uzlaşıyla kapanır. İçsel değeri olan varantta uzlaşı fiyatı ile kullanım fiyatı arasındaki fark dönüşüm oranıyla çarpılıp nakit olarak hesaba geçer; içsel değeri olmayan varant değersiz sona erer.

Vade sonunda varant için bir şey yapmam gerekir mi?

Hayır. Uzlaşı otomatiktir, yatırımcının talimat vermesi gerekmez ve dayanak varlık el değiştirmez.

Varantın son işlem günü vade tarihi midir?

Her zaman değil. Son işlem günü dayanağa göre vade tarihinden farklı olabilir; kesin tarih ihraççının ihraç belgesindedir.